Choć mówi się, że „pieniądze to nie wszystko”, to jednak trudno jest im odmówić kluczowej roli w życiu każdego z nas. Pieniądze to prawnie zaaprobowany środek płatniczy, stosowany w obrocie handlowym pomiędzy uczestnikami gospodarki. Jego wartość zwykle określana jest na zasadzie umowy społecznej. Niemal każde państwo na świecie dysponuje własną walutą, bezpośrednio kontrolując jej ilość w obrocie gospodarczym, a pośrednio – wartość. Odbywa się to pod kontrolą rządu i odpowiedniej instytucji. W Polsce jest to Narodowy Bank Polski.
Przez lata pieniądze funkcjonowały w różnej formie. Najpopularniejszą z form w dzisiejszych czasach są pieniądz zdawkowy, czyli popularna gotówka (papierowe banknoty i metalowe monety). W niektórych państwach, na przykład Australii, funkcjonują pieniądze plastikowe. Wraz z postępującą cyfryzacją, coraz większą popularnością cieszy się także pieniądz bezgotówkowy, a więc taki, którego wartość wyrażona jest wyłącznie na rachunku bankowym.
Dla ułatwienia przeprowadzanych w obrocie gospodarczym niektórych transakcji, pieniądz jako narzędzie do wyrażenia wartości, może przybierać inne formy. Do najpopularniejszych, z wyłączeniem gotówki i pieniądza elektronicznego, należy weksel, czek, bon, czy obligacja.
Skuteczna i satysfakcjonująca wymiana handlowa pomiędzy zainteresowanymi stronami stanowi jeden z podstawowych warunków dla przetrwania cywilizacji i jednostki. Żeby fakt ten mógł mieć miejsce, pieniądz jako środek płatniczy, musi spełniać pewne określone funkcje, dzięki czemu handel będzie prostszy, wygodniejszy i mniej ryzykowny.
Ewolucja pieniądza pokazuje, że najważniejsze funkcje pieniądza to: jednolitość i rozpoznawalność, stabilność wartości, wygoda użytkowania, trwałość, podzielność i powszechna akceptacja pieniądza jako obowiązującego środka płatniczego.
Czym płacono w dawnych czasach? Historia pieniądza to zasadniczo historia relacji międzyludzkich. Pierwszą z form wymiany handlowej był barter. Barter to handel wymienny, gdzie jedna ze stron w zamian za towar lub usługę, oferowała drugiej inny towar lub usługę, o wartości umownie zbliżonej. Pieniądze w formie jaką znamy dziś stworzono dla wygody – początkowo rolę waluty pełniły kamienie, koraliki, sól czy muszelki. Dopiero później ich miejsce zajęły metale szlachetne.
Wartość pieniądza w dzisiejszych czasach określa umowa społeczna (stąd nazwa „pieniądz fiducjarny”, od łacińskiego słowa „fides”, oznaczającego „wiarę”), jednak nie zawsze tak było. Przez znaczną część historii ludzkości, pieniądz znajdował pokrycie w metalach szlachetnych (na przykład złocie czy srebrze), skąd brała się faktyczna wartość pieniądza.
Wraz z postępem technologii zmienia się nie tylko forma pieniądza, ale również pochodzenie jego wartości. Jednym z bieżących trendów jest kontynuacja polityki kreacji pieniądza przez zcentralizowane instytucje i zwiększenie nacisku na jego digitalizację. Prądem konkurencyjnym mogą być kryptowaluty, takie, jak na przykład Bitcoin, gdzie środek płatniczy emitowany jest metodą kryptograficzną i pośrednio stąd bierze swoją wartość.
Pokaż więcej
Bezdomność zwierząt to problem, który od lat spędza sen z powiek samorządowcom i obciąża budżety lokalne w całym kraju. Choć schroniska robią, co mogą, liczba czworonogów czekających na nowy dom często przekracza możliwości tych placówek. Jedna z mazowieckich gmin postanowiła jednak podejść do tematu w sposób nietuzinkowy, łącząc empatię z konkretnym zastrzykiem gotówki dla przyszłych właścicieli.Skala wyzwania i realia gminnych budżetów na walkę z bezdomnościąFinansowa zachęta w polskiej miejscowościJakie warunki trzeba spełnić, aby uzyskać dofinansowanie?
Odejście bliskiej osoby to niewyobrażalny cios, po którym wdowy i wdowcy często z przerażeniem odkrywają brak dostępu do oszczędności życia. Uregulowanie spraw majątkowych wymaga cierpliwości i znajomości procedur. Warto wiedzieć, od czego zacząć batalię z biurokracją, aby skutecznie odzyskać zamrożone w systemie bankowym środki.Śmierć bliskiej osoby wiąże się z wieloma formalnościamiTak można zyskać dostęp do środkówTen dokument pomoże w dostępie do pieniędzy
Wiosenne miesiące w Polsce od lat kojarzą się z ważnym wydarzeniem duchowym, które z biegiem czasu coraz częściej przypomina wystawną galę. Pierwsza Komunia Święta angażuje dziś potężne środki, a wartość związanej z nią branży szacuje się na 3-4 miliardy złotych rocznie. Ile organizatorzy zapłacą za przyjęcie w tym sezonie i skąd ten trend?Religijność Polaków słabnie, koszty uroczystości rosnąTak zmieniło się oblicze Pierwszej Komunii ŚwiętejTyle trzeba zapłacić za "talerzyk" na Pierwszą Komunię Świętą
Depresja przestała być tematem tabu, stając się jednym z największych wyzwań cywilizacyjnych, z jakimi mierzy się współczesne społeczeństwo. Choć choroba ta paraliżuje życie zawodowe i prywatne, system ubezpieczeń społecznych przewiduje konkretne mechanizmy wsparcia finansowego dla pacjentów. 23 lutego obchodzimy Światowy Dzień Walki z Depresją, dlatego w tym czasie warto przypomnieć, z jakiej pomocy mogą skorzystać pacjenci.Skala problemu, której nie widać w oficjalnych statystykachWalka o zdrowie a finansowe ograniczeniaJakie dokumenty będą potrzebne, aby skorzystać ze wsparcia?
Zakończenie aktywności zawodowej to dla wielu moment odpoczynku, jednak przelewy z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych potrafią sprowadzić na ziemię. Pieniądze wypłacane seniorom budzą emocje, a problem ten dotyka również największe gwiazdy. Jak w zderzeniu z systemem odnajduje się Elżbieta Zapendowska? Polska krytyczka muzyczna uchyliła rąbka tajemnicy, zdradzając wysokość swojego świadczenia emerytalnego.ZUS wypłaca emerytury PolakomTak kształtują się emerytury gwiazdNa taką emeryturę może liczyć Elżbieta Zapendowska
Nie każdy przelew z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oznacza klasyczną emeryturę. Część osób po 55. roku życia może otrzymywać świadczenie sięgające nawet 4500 zł miesięcznie – i to jeszcze przed osiągnięciem ustawowego wieku emerytalnego. Rozwiązanie istnieje od lat, ale wciąż nie dotyczy szerokiej grupy uprawnionych.Kto może otrzymać świadczenie już po 55. roku życia?Od kiedy obowiązuje kwota przekraczająca 4500 zł?Jaki warunek wyklucza wielu potencjalnych beneficjentów?
Kacper Tomasiak, 19-letni fenomen z Bielska-Białej, stał się niekwestionowanym bohaterem zimowych igrzysk w Predazzo. Choć pierwotne ustalenia dotyczące nagród dla polskich olimpijczyków były restrykcyjne, deweloper Profbud postanowił "rozbić bank” i przyznać nastolatkowi wyjątkową premię.Wyjątkowe osiągnięcia Kacpra Tomasiaka. Za wysiłek dostanie znacznie więcej, niż medalNie tylko Kacper Tomasiak dostał własne mieszkanieSportowcy zamieszkają na terenie obiektu, którego partnerem jest Robert Lewandowski
Rosnące koszty utrzymania mieszkań sprawiają, że coraz więcej osób sprawdza możliwość uzyskania dopłaty do czynszu. Wsparcie to przysługuje jednak wyłącznie osobom spełniającym określone warunki, które w 2026 roku uległy istotnym zmianom. Kto może otrzymać dopłatę do czynszu i ile wynosi ona w nowym roku budżetowym?Pomoc dla domowego budżetu w dobie drożyznyNowe limity dochodowe i metrażowe w 2026 rokuProcedura składania wniosku i wysokość wsparcia
Ubezpieczeni wciąż zapominają, że czas absencji chorobowej to nie urlop. Niefortunny wpis w mediach społecznościowych kosztował już niejednego pracownika publiczne pieniądze. System ubezpieczeń społecznych uszczelnia procedury kontrolne, a wirtualna beztroska może zderzyć się z urzędniczą rzeczywistością. Przekonali się o tym ci Polacy.ZUS wypłaca świadczenia PolakomPolacy wciąż popełniają te błędy, będąc na zwolnieniuKontrole wykazały nieprawidłowości, tym Polakom odebrano świadczenie
Codzienne podróże do biura potrafią mocno wydrenować portfel, zwłaszcza przy obecnych kosztach transportu. Polacy spędzają w drodze dziesiątki godzin miesięcznie. Kiedy faktycznie przysługuje ustawowy zwrot za dojazd do pracy? Rodzime prawo skrywa kilka przepisów, o których pracownicy nie mają pojęcia. Sprawa jest skomplikowana.Charakterystyka rynku pracy w PolscePolacy spędzają mnóstwo czasu w drodze do pracyW tych przypadkach pracodawca zwróci ci pieniądze za dojazd do pracy
Nowa ustawa o rynku pracy obowiązuje już w pełnym wymiarze. Zmieniła strukturę urzędów, przyspieszyła cyfryzację i uporządkowała część zasad. Jednak dla osób tracących pracę kluczowe pozostaje jedno pytanie: ile realnie można dostać i kto faktycznie ma do tego prawo?Ile wynosi zasiłek dla bezrobotnych w 2026 r.?Kto może liczyć na dodatkowe świadczenia?Gdzie najłatwiej stracić pieniądze przez błąd formalny?
Polskie społeczeństwo starzeje się w zawrotnym tempie. Samotni emeryci, zmagający się z rosnącymi kosztami życia, niebawem mogą jednak doczekać się systemowego koła ratunkowego. Na horyzoncie, w formie obywatelskiego postulatu, pojawia się nowa propozycja. To projekt przypominający wsparcie dla wielodzietnych, celujący w inną grupę.Demograficzny wstrząs i dotychczasowe wsparcieDo Sejmu trafiła nowa propozycjaTo rozwiązanie miałoby pomóc konkretnej grupie
Dodatkowe świadczenie dla osób w jesieni życia na stałe wpisało się w finansowy kalendarz Polaków. Choć wiosenny przelew z państwowej kasy wydaje się gwarantowanym bonusem, trzynasta emerytura skrywa też przepisy pełne wyjątków. W gąszczu biurokratycznych wymogów kryje się odpowiedź na pytanie, kogo ominie wyczekiwany zastrzyk gotówki.ZUS zajmuje się dystrybucją świadczeńTrzynasta emerytura dotyczy większości seniorówTe osoby nie dostaną trzynastej emerytury
Temat skromnych świadczeń polskich gwiazd powraca jak bumerang. Choć Karol Strasburger spędza przed kamerami dekady, nieprzerwanie od 1994 roku prowadząc "Familiadę”, jego jesień życia może nie opływać w luksusy. Dlaczego wieloletnia kariera nie gwarantuje wysokich przelewów? Odpowiedź to czysta matematyka.ZUS zajmuje się wypłatą świadczeńZasady przyznawania emerytury w PolsceNa taką emeryturę może liczyć Karol Strasburger
Zaledwie kilka chwil wystarczyło, aby życie jednego z graczy zmieniło się nie do poznania. Sobotni wieczór przyniósł rozstrzygnięcie, na które czekała cała Polska, marząc o finansowej niezależności. Olbrzymie pieniądze z Lotto trafią do szczęśliwca, choć droga do takiej wygranej to ułamek matematycznego prawdopodobieństwa.Loterie w Polsce cieszą się popularnościąLotto przeszło długą drogęJest nowy zwycięzca w Lotto, gigantyczna suma trafi na konto
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wdraża szeroką modernizację systemów dostępowych, która zacznie obowiązywać od poniedziałku 23 lutego. Zmiany obejmują nowy sposób logowania oraz przebudowę struktury profili użytkowników, co przełoży się na codzienne załatwianie spraw przez setki tysięcy obywateli. W pierwszym etapie uruchamianym już na początku przyszłego tygodnia z nowego portalu eZUS będzie korzystać losowo wybrana grupa około pół miliona klientów.ZUS przygotowuje grunt. To jedna z najważniejszych zmian technologicznych ostatnich latZmiany w logowaniu do ZUS. Wielki test na grupie pół miliona PolakówCyfrowa rewolucja niebawem także na urządzeniach mobilnych
Luty to tradycyjnie czas rozliczeń z fiskusem i zamykania zeszłorocznych ksiąg, jednak dla tysięcy polskich przedsiębiorców końcówka tego miesiąca wiąże się z jeszcze jednym, niezwykle istotnym obowiązkiem. Choć kwoty wydają się symboliczne, ich zignorowanie może przynieść fatalne skutki.System, o którym musi pamiętać wielu PolakówKto musi sięgnąć do portfela i dlaczego stawki są dwie?Co grozi za brak wpłaty do 28 lutego?
Coroczna rutyna związana z rządowymi programami wsparcia bywa dla wielu rodzin uciążliwa, jednak tym razem stawka jest wyjątkowo wysoka. Choć wydawać by się mogło, że raz przyznane świadczenie będzie trafiać na konto bezterminowo, rzeczywistość prawna w 2026 roku pozostaje nieubłagana dla zapominalskich. Brak jednego dokumentu może sprawić, że domowy budżet zostanie nagle uszczuplony o znaczną kwotę, a odzyskanie przepadłych środków okaże się niemożliwe.Pułapka w świadczeniach, o której zapominają PolacyTerminy o których nie wolno zapominać, aby nie stracić świadczeniaProcedura złożenia wniosku krok po kroku
Mieszkańcy Dolnego Śląska przecierają oczy ze zdumienia, śledząc ostatnie doniesienia z kolektur. Niewielki wydatek na kolorowy kartonik zmienił życie jednego z graczy w sposób, o jakim większość może jedynie pomarzyć, tworząc przy tym historię, która rzadko zdarza się nawet w świecie wielkich loterii.Zdrapki cieszą się rosnącą popularnością wśród PolakówKumulacja szczęścia na Dolnym ŚląskuNiebotyczne kumulacje do zgarnięcia już wkrótce
Polski system podatkowy potrafi być niezwykle skomplikowany, a coroczny obowiązek składania deklaracji dochodowych budzi uzasadnione pytania. Szczególne wątpliwości pojawiają się w obliczu nagłej straty bliskiej osoby. Jakie kroki należy podjąć, aby dopełnić wszystkich formalności zgodnie z prawem?Polacy mogą już rozliczyć PITO tym powinni pamiętać Polacy, składając PITPIT po osobie zmarłej, znane są zasady
Portfele zmotoryzowanych Polaków po raz kolejny zostaną poddane testowi. Koszty tankowania to nie tylko indywidualny problem posiadaczy aut, ale barometr całej gospodarki, wpływający na inflację i ceny usług. Znane są najnowsze dane rynkowe, które kreślą wyraźny scenariusz na nadchodzące dni. Kierowcy powinni o tym wiedzieć.Liczba samochodów w Polsce może szokowaćCeny paliw kluczowym elementem życia PolakówPrognozy cen paliw na najbliższy tydzień
Rynek kryptowalut przeszedł fundamentalną transformację – i to w sposób, którego wielu inwestorów detalicznych nie lubi. Tam, gdzie jeszcze w hossie 2021 r. o kierunku notowań decydowały emocje retailu, narracje z social mediów i masowy napływ nowych uczestników, dziś coraz częściej wycenę dyktuje infrastruktura znana z Wall Street: ETF-y na Bitcoina, futures, opcje, arbitraż i zarządzanie ryzykiem w stylu instytucjonalnym. Szczegóły w rozmowie z BiznesInfo wyjaśnia Paweł Łaskarzewski z Nomad Fulcrum. ETF-y na Bitcoina wciągnęły krypto w orbitę tradycyjnych rynków i dołożyły kanał transmisji nastrojów z giełd akcji, stóp procentowych i cykli „risk-on/risk-off”Price discovery coraz częściej przesuwa się na rynek instrumentów pochodnych – tam kumuluje się dźwignia, hedging i największa płynnośćInwestor detaliczny ma mniejszą sprawczość, bo jego zakupy na rynku spot są „doganiane” przez mechanikę kontraktów terminowych i strategii arbitrażowych
Budowanie bezpieczeństwa finansowego w czasach wysokiej zmienności rynkowej staje się wyzwaniem, które spędza sen z powiek milionom Polaków. Choć kwota 50 tysięcy złotych na koncie oszczędnościowym wydaje się solidną barierą ochronną, rzeczywistość ekonomiczna bywa brutalna i szybko weryfikuje nasze plany.Ile kosztuje nas spokój ducha w niepewnych czasach?Jak gromadzić oszczędności, aby czuć się bezpiecznie?Kiedy 50 tysięcy złotych staje się kwotą zdecydowanie niewystarczającą?
Karty Pokémon, które pod koniec lat 90. wypełniały klasery niemal każdego ucznia, przeszły spektakularną drogę od dziecięcej zabawki do pełnoprawnego aktywa inwestycyjnego. Dziś kolekcjonerzy z całego świata są skłonni płacić za rzadkie egzemplarze kwoty, które przyprawiają o zawrót głowy.Wartość kart Pokémon rośnie w zastraszającym tempieZa te zestawy kolekcjonerzy płacą w tysiącachJak odróżnić karty oryginalne od podrabianych?
Powrót do ojczyzny po latach pracy za granicą miał być początkiem spokojnej jesieni życia. Zderzenie z krajowym fiskusem przyniosło jednak gorzkie rozczarowanie. Przekonała się o tym Polka pobierająca emeryturę z Irlandii. Gdy wypłaciła swoje pieniądze, urząd skarbowy błyskawicznie się odezwał.Tak działa polski system podatkowyEmerytura zagraniczna a polskie przepisyTak zareagował urząd skarbowy
Polski sektor finansowy uchodzi za jeden z najnowocześniejszych w Europie. Miliony osób codziennie używają cyfrowych narzędzi do zarządzania kapitałem. Nawet najbardziej zaawansowane systemy miewają jednak problemy. Jeden z najpopularniejszych banków wydał komunikat, najbliższe dni przyniosą istotne ograniczenia w dostępie do zgromadzonych środków.Polacy masowo zakładają konta bankoweTo jeden z najpopularniejszych banków w PolscePopularny bank wydał komunikat
Rynek płatności w Polsce notuje rekordowy wzrost obrotu bezgotówkowego. Jednocześnie w życie wchodzi znaczący limit, który dotyczy kluczowego mechanizmu wypłaty gotówki. To wywołuje dyskusję na temat roli fizycznego pieniądza. Polski System Płatności uspokaja użytkowników, w tych bankomatach nie będzie limitu.Polacy chętnie płacą bezgotówkowoTak działają sieci bankomatowe w PolsceOd dziś funkcjonuje limit, ale nie w tych bankomatach
W wielu domach wciąż leżą na strychach, w szafach i piwnicach. Przez lata traktowane jak sentymentalna pamiątka, dziś coraz częściej pojawiają się w ogłoszeniach z cenami, które mogą zaskakiwać. Czy rzeczywiście można na nich zarobić? A może to tylko efekt mody na retro?Które tytuły osiągają najwyższe ceny i czy faktycznie się sprzedają?Ile realnie można dziś dostać za gry z PRL i lat 90?Od czego zależy wartość – i gdzie najłatwiej popełnić błąd?